Kısa cevap: sonra. Altyazı, kesim bittikten sonra üretilir.
Uzun cevap biraz daha ilginç, çünkü bu soruyu soran editörlerin çoğu aslında iki farklı şeyi aynı şey sanıyor. Transkript ve altyazı Premiere'de aynı yerden çıkıyor gibi görünür ama işlevleri taban tabana zıttır. Birini yanlış aşamada üretmek sadece zaman kaybettirir; diğerini yanlış aşamada üretmek bütün işi baştan yaptırır.
Neden zamanlama kayıyor
Bir caption, üç şey taşır: metin, başlangıç zaman kodu, bitiş zaman kodu. Bu zaman kodları sekansa sabitlenir, klibe değil.
Kaba kurguyu temizlerken yaptığın işlemin adı ripple delete: bir bölgeyi siliyorsun ve sonrasındaki her şey sola kayıyor. Timeline'daki klipler kaydığı için kayıt da kayıyor — ama caption track'teki satırlar kendi zaman kodlarında duruyor. Videonun 40. saniyesindeki cümle artık 33. saniyede söyleniyor, altyazı hâlâ 40'ta yazıyor.
Bir iki kesimde bu fark gözle düzeltilebilir. Otuz kesimden sonra düzeltilemez, çünkü her satırın kayma miktarı farklıdır: kendisinden önce kaç saniye silindiğine bağlıdır. Yüz satırlık bir altyazıyı tek tek yeniden zamanlamak, sıfırdan üretmekten uzun sürer. Bu noktada çoğu editör altyazıyı siler ve baştan başlar — yani ilk üretim tamamen boşa gitmiştir.
Transkript kesim aracıdır, altyazı teslim çıktısıdır
Burası kafa karışıklığının kaynağı, çünkü Premiere'in kendi akışı ilk bakışta "önce altyazı" diyor gibi görünüyor.
Text-Based Editing özelliğinde önce sesi transkript ediyorsun, sonra metin üzerinden kesim yapıyorsun. Cümleyi metinde siliyorsun, timeline'da karşılığı düşüyor. Premiere'in Text panelindeki filtre menüsünden Pause seçip duraklamaları toplu halde sildiğin akış da aynı yere bağlı: silme sırasında Extract seçersen boşluk kapanır, Lift seçersen yerinde kalır.
Ama burada üretilen şey altyazı değil, transkript. Transkript bir çalışma aracı: kesim yapman için var, teslim edilmiyor. Kestikçe kendisi de güncelleniyor, çünkü Premiere onu timeline'la birlikte yönetiyor.
Caption track ise teslim çıktısı. SRT olarak dışarı çıkıyor, platforma yükleniyor, izleyici onu okuyor. Ve timeline'la birlikte güncellenmiyor.
Kural buradan çıkıyor: transkript önce, caption sonra. İkisini aynı şey sanıp caption'ı kesim aracı gibi kullanmaya çalıştığın anda zamanlama kayıyor.
Türkçe çalışıyorsan bu ayrımın ekstra bir sonucu var. Premiere'in transkripsiyonu Türkçeyi desteklemiyor, ama duraklama tespiti sesin genliğine bakıyor — kelimelerin doğru anlaşılmasına ihtiyacı yok. Yani transkripti başka bir dilde üretip kelimeler tamamen yanlış çıksa bile, Pause filtresiyle boşluk temizliği çalışır. Çıkan metni teslim edemezsin, ama zaten transkriptten beklenen o değil. Türkçe altyazının nasıl üretileceği ayrı bir konu ve onu Türkçe otomatik altyazı yazımızda anlattık.
Doğru sıra
- Kaba kurgu. Kullanmayacağın çekimleri at, sıralamayı kur.
- Boşluk ve tekrar temizliği. Sessizlikler, nefesler, "şey"ler, iki kere kurulan cümleler. Zaman kodlarını değiştiren son adım bu olmalı.
- Kilit. Timeline'ın süresi artık değişmeyecek. Kurgu onayı alınacaksa tam bu noktada alınır.
- Altyazı. Caption track'i şimdi üret.
- Görsel katman. Zoom, grafik, B-roll, renk. Bunlar zaman kodlarını değiştirmez, altyazıyı bozmazlar.
Kritik adım üçüncüsü. Altyazıdan sonra yapılan her ripple edit, altyazıyı bozar. Lift (boşluk bırakan silme) bozmaz ama boşluk bırakır, o da genelde istemediğin şeydir.
Müşteri onayı alacaksan altyazıyı onaydan sonraya bırak. "Şu cümleyi çıkaralım" diye gelen tek bir revize, altyazı üretilmişse o noktadan sonraki bütün satırları kaydırır.
Hatayı zaten yaptıysan
Altyazı üretildi, sonra kesim yapıldı ve zamanlama kaydı. Üç seçeneğin var.
Kesimi geri al, altyazıyı sil, sırayı düzelt. En temizi. Kesim sayısı azsa ve altyazı üretimi pahalı değilse tereddüt etme.
Kaymanın tek bir yerden geldiğinden eminsen toplu kaydır. Sadece bir yerden, örneğin başlangıçtan on saniye sildiysen, bütün caption satırlarını seçip aynı miktarda kaydırabilirsin. Kesimler videoya dağılmışsa bu işe yaramaz — her satırın kayması farklıdır.
SRT'yi dışarı çıkar, metni koru, zamanlamayı yeniden üret. Altyazı metnini elle düzelttiysen bu metin değerlidir; onu kaybetme. SRT'yi dışa aktar, düzeltilmiş kelimeleri sakla, zamanlamayı yeni timeline'a göre yeniden üret ve metni geri taşı.
Dördüncü bir seçenek olarak akla gelen "hepsini elle düzeltirim" pratikte en pahalı yol. Yüz satırı tek tek kaydırmak, aynı altyazıyı baştan üretmekten uzun sürer.
Neden bu hata bu kadar yaygın
Çünkü altyazı üretmek tatmin edici bir adım. Panelde bir düğmeye basıyorsun, timeline'da somut bir şey beliriyor, iş ilerlemiş hissettiriyor. Boşluk temizliği ise sıkıcı ve görünmez.
Bir de şu var: altyazıyı erken üretmek mantıklı görünüyor, çünkü metni okuyarak neyi keseceğine karar verebilirsin. Bu sezgi doğru — ama o iş transkriptin işi, caption'ın değil. Aynı sezgiyi doğru araçla kullanırsan hem metinden kesim yaparsın hem de zamanlaman bozulmaz.
korect Premiere Pro paneli altyazı, AutoCut ve AutoZoom'u aynı akışta çalıştırıyor; yani kesim ve altyazı için iki ayrı araca gitmiyorsun. Ama panel kullansan da kullanmasan da yukarıdaki sıra değişmiyor: zaman kodlarını değiştiren işler önce biter, altyazı sonra gelir.
Özet
Transkript ve altyazı aynı şey değil. Transkript kesim aracıdır ve önce gelir; caption teslim çıktısıdır ve kesim bittikten sonra gelir. Aradaki adım — timeline'ı kilitlemek — yazılı bir kural olmadığı için atlanıyor, ve atlandığında bedeli altyazıyı ikinci kez üretmek oluyor.
Bir sonraki projende sırayı bilinçli uygula ve ne kadar süre kazandığını kendi işinde gör.